บอกเล่าข่าวพืชสวน

ข่าวประชาสัมพันธ์ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการเกษตรจังหวัดนครราชสีมา (พืชสวน)

ฉบับที่ 18  ปีที่ 2  ประจำเดือน  ธันวาคม  2552

สวัสดีค่ะ  ท่านผู้อ่านทุกท่าน

      ช่วงนี้สังเกตเห็นต้นมะขามเริ่มมีฝักใหญ่หลายต้นเลยทีเดียว    ทราบหรือไม่ มะขามเป็นพืชเศรษฐกิจที่ทำรายได้ให้กับเกษตรกรได้เป็นอย่างดี  เนื่องด้วยเป็นผลไม้ที่มีประโยชน์นำไปใช้ได้ในหลายแวดวง  ไม่ว่าจะเป็น  วงการอาหาร  วงการแพทย์  หรือแม้แต่วงการความงาม  ล้วนให้ความสำคัญกับมะขามเป็นอย่างมาก มะขามเป็นพืชทนแล้งและทนเค็มได้ดี จึงปลูกได้ง่ายในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของเรา นอกจากนี้ยังมีคติความเชื่อว่า มะขามเป็นไม้มงคลชนิดหนึ่ง ที่ควรปลูกไว้ทางทิศตะวันตก (ประจิม) ของบ้าน เพื่อป้องกันความถ่อย และผีร้ายมิให้มากล้ำกลาย อีกทั้งต้นมะขามยังเป็นต้นไม้ ที่มีชื่อเป็นมงคลนาม ถือกันเป็นเคล็ดว่าจะทำให้มีคนเกรงขาม ยำเกรง   อันนี้เชื่อไม่เชื่อก็แล้วแต่บุคคลนะคะ

         มะขามเป็นพืชยืนต้นขนาดกลาง  เปลือกลำต้นหนาขรุขระ  แตกกิ่งก้านมากมาย  มีพุ่มกว้างขนาดใกล้เคียงกับส่วนสูง  ผิวเปลือกเป็นสีน้ำตาล  ใบเป็นใบ ประกอบขนาดเล็ก  ปลายใบและโคนใบมน  ออกดอกในช่วงต้นฤดูฝน  ดอกเป็นช่อสีเหลืองส้ม  มีจุดประสีน้ำตาล  ผลอ่อนมีสีเขียว  เมื่อแก่จะมีสีน้ำตาลเปลือกแข็ง  มีลักษณะเป็นปล้องๆ รูปร่างยาวหรือโค้ง  เมื่อแก่จัดเนื้อในจะมีสีน้ำตาลเข้ม  เมล็ด แข็ง เป็นเงา  สีน้ำตาลดำ  มะขามเป็นต้นไม้ที่แข็งแรงทนทาน  ขึ้นได้ในพื้นดินทุก ประเภท  เช่น  บริเวณน้ำท่วมถึงแห้งแล้ง  เป็นต้นไม้ที่มีอายุยืนแต่จะเจริญงอกงาม ได้ดีในดินเหนียว  ควรปลูกในฤดูฝน  มะขามเปรี้ยวจะแก่และเก็บเกี่ยวได้ในช่วงเดือนมกราคมถึงเดือนกุมภาพันธ์

มะขามเปรี้ยวกล่องข้อความ:           ก่อนปลูกควรมีการไถพรวนกำจัดวัชพืชในแปลงปลูกเสียก่อน   ให้กำหนดระยะปลูก 8x8 เมตร (ระยะห่างระหว่างแถว 8 เมตร ระยะห่างระหว่างต้น 8 เมตร) ซึ่งจะปลูกได้ 25 ต้นต่อไร่  ควรเตรียมหลุมปลูกขนาด กว้างxยาวxลึก ประมาณ  60 x 60 x 60 เซนติเมตร ดินที่ขุดจากหลุมปลูกให้แยกเป็นสองกอง คือ ดินชั้นบน และดินชั้นล่าง ตากดินที่ขุดขึ้นมาทิ้งไว้ประมาณ 2-3 สัปดาห์ แล้วผสมดินทั้งสองกองด้วยปุ๋ยคอกประมาณ 1-2 บุ้งกี๋ต่อหลุม จากนั้นจึงกลบดินลงไปในหลุมตามเดิม โดยเอาดินชั้นบนลงไว้ก้นหลุมก่อน แล้วจึงกลบทับด้วยดินชั้นล่าง
          การปลูกมะขามเปรี้ยวพันธุ์ดีอาจใช้วิธีปลูกมะขามต้นตอลงในแปลงก่อน เมื่อต้นตออายุได้ประมาณ 1 ปี - 1 1/2 ปี หรือขนาดลำต้นเท่าแท่งดินสอ จึงทำการเสียบกิ่ง โดยใช้ยอดมะขามเปรี้ยวพันธุ์ดีมาเสียบใช้วิธีการเสียบข้าง
          
สี่เหลี่ยมมุมมน: การปลูก
กล่องข้อความ:      ควรจะปลูกต้นฤดูฝน เพราะเมื่อปลูกเสร็จแล้วต้นมะขามเปรี้ยวที่ยังเล็กอยู่จะได้รับน้ำฝน สามารถ ตั้งตัวได้ดี ก่อนจะเข้าถึงฤดูแล้ง  ควรทำหลักยึดต้นมะขามเปรี้ยวที่ปลูกใหม่ เพื่อไม่ให้โค่นล้มเนื่องจากแรงลม หากปลูกด้วยกิ่งทาบ หลังปลูกแล้วจำเป็น ต้องแกะเอาเชือกฟาง หรือผ้าพลาสติกตรงรอยต่อออก เพราะถ้าไม่แกะออก จะทำให้ต้นมะขามเปรี้ยวแคระแกร็นหรืออาจจะตายได้ 	 
สี่เหลี่ยมมุมมน: ฤดูปลูก
สี่เหลี่ยมมุมมน: การขยายพันธุ์

         การขยายพันธุ์  ใช้เมล็ด  ติดตา  ต่อกิ่ง  และทาบกิ่ง  แต่จะนิยมการทาบกิ่งมากกว่าเพราะจะได้ผลเร็วและไม่กลายพันธุ์ 

         การทาบกิ่ง ทำได้โดยการเตรียมต้นตอมะขามไว้ในแปลงเพาะกล้า เมื่อต้นตอมีอายุได้ประมาณ 8 เดือน ก็ขุดนำต้นตอมาหุ้มด้วยขุยมะพร้าวบรรจุถุงพลาสติก แล้วนำไปทาบกับมะขามเปรี้ยวพันธุ์ที่ต้องการ หลังจากทาบแล้ว 45 วัน สังเกตรากต้นตอจะเดิน จึงตัดมาปักชำในถุงพลาสติกบรรจุดินจนเจริญเติบโตดีแล้วนำลงปลูกในแปลง

                 การให้น้ำ ในระยะปลูกใหม่ หากฝนไม่ตกจำเป็นต้องรดน้ำทุก 1-2 วัน ประมาณ 1 สัปดาห์ จนกว่าจะตั้งตัวได้ จากนั้นจึงเว้นช่วงเวลาการรดน้ำให้ห่าง กว่าเดิม อาจจะเป็น 3 หรือ 7 วันต่อครั้ง เฉพาะในช่วงฤดูแล้งของปีแรก  

                 การกำจัดวัชพืช ในระยะที่ต้นยังเล็กอยู่จำเป็นต้องกำจัดวัชพืชเป็นระยะไม่ให้วัชพืชแย่งน้ำและอาหาร  ควรทำความสะอาดรอบโคนต้น นอกจากจะเป็นการ กำจัดวัชพืช แล้ว ยังสามารถทำลายแหล่งอาศัยของโรคและแมลงได้ด้วย

         การใส่ปุ๋ย สำหรับมะขามต้นเล็กยังไม่ออกผล อายุ 1-3 ปี ควรให้ปุ๋ยสูตร 12-24-12 อัตรา 450 กรัมต่อต้น (ประมาณ 1 กระป๋องนม) ในปีแรกแบ่งใส่ 3 ครั้ง (4 เดือนต่อครั้ง) จำนวน 100,150,200 กรัม ตามลำดับ สำหรับปีต่อ ๆ ไป ให้เพิ่มปุ๋ยมากขึ้นตามจำนวนอายุที่มากขึ้น เมื่อมะขามให้ผลแล้วควรใส่ปุ๋ยสูตร 13-13-21 โดยแบ่งใส่ 2 ครั้ง คือ ช่วงต้นฝนและปลายฝน ซึ่งจะช่วยให้มีการติดผลมากขึ้น อัตราที่ใส่คำนวณจากสูตรดังนี้
         
 จำนวนปุ๋ยที่ใส่ (กก.) = อายุต้นมะขาม (ปี) / 2
เช่น ต้นมะขามอายุ 2 ปี ต้องใส่ปุ๋ยสูตร 13-13-21 จำนวน 2/2 = 1 กก. โดยแบ่งใส่ต้นฝน 1/2 กก. และปลายฝนอีก 1/2 กก. รวมเป็น 1 กก.       

สี่เหลี่ยมมุมมน: การดูแลรักษา

สำนักงาน  :       ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการเกษตรจังหวัดนครราชสีมา (พืชสวน)  

111   หมู่ 10  ตำบลโคกกรวด   อำเภอเมืองนครราชสีมา   จังหวัดนครราชสีมา  30280  

Phone/Fax : 0-4446-5115,  0-4446-770   http://www.aopdh06.doae.go.th   E-mail : aopdh06@doae.go.th

ที่ปรึกษา          นายสมเกียรติ์  ไสยมรรคา

บรรณาธิการ    ชื่นดวงใจ  คงบาล

กองบรรณาธิการ  :  ประสิทธิ์  อุกฤษ     สำรวย  จีนขาวขำ    วัชรี  ถิรประภัสสร   

                           นิชาภา  อาจสินสุข  ปริญญา  คงสุขประเสริฐ

 

        มะขามเปรี้ยวจะแก่และเก็บเกี่ยวได้ในช่วงเดือนมกราคม ถึงกุมภาพันธ์ของปีถัดไป ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับแหล่งปลูกและสภาพดินฟ้าอากาศด้วย การเก็บเกี่ยวควรใช้กรรไกรตัดแต่งกิ่งตัดที่ขั้วให้หลุดออกจากกิ่ง ถ้ามะขามต้นโตให้ใช้บันไดขึ้นเก็บเกี่ยวฝักที่อยู่สูง
          หลังจากเก็บเกี่ยวแล้วนำฝักมะขามเปรี้ยวมาแกะเอาเปลือกและเมล็ดออก จากนั้นนำเนื้อมะขามที่แกะได้ ซึ่งเรียกว่า มะขามเปียก บรรจุลงในภาชนะต่าง ๆ เช่น ถุงพลาสติก หรือ เข่ง เพื่อจำหน่ายต่อไป
          สำหรับวิธีการเก็บรักษามะขามเปียกไว้นาน ๆ เพื่อจะนำมาจำหน่ายในช่วงที่มีราคาสูง โดยที่เนื้อมะขามไม่เปลี่ยนเป็นสีคล้ำ ทำได้โดยการนำมะขามเปียกที่บรรจุ ในภาชนะไปเก็บไว้ในห้องเย็นที่อุณหภูมิต่ำ ประมาณ 5 องศาเซลเซียส ซึ่งสามารถชะลอการเกิดสีดำของเนื้อมะขามได้ประมาณ 10 เดือนค่ะ

         ฉบับหน้าจะมาเล่าให้ฟังถึง  สรรพคุณและประประโยชน์ต่างๆ ของมะขามให้ฟัง ซึ่งมีมากมายเลยทีเดียว  มากจริงๆ อ่านแล้วอาจจะทึ่งนะ  ขอบอก

สี่เหลี่ยมมุมมน: การเก็บเกี่ยว

 

ทัศนคติต่อปัญหาสำคัญมากกว่าตัวปัญหาเอง

ถ้าคุณคิดว่ามันเป็นปัญหา  มันก็เป็นปัญหา

ถ้าคิดว่ามันเป็นปัญหาใหญ่  มันก็เป็นปัญหาใหญ่

และถ้าคิดว่ามันเป็นเรื่องเล็ก....  มันก็รบกวนเราได้แค่  ความไม่สะดวกเล็กๆ

โดย  วินทร์  เลียววาริณ