องค์ความรู้ของเกษตรกร  
เรื่อง การเพาะเมล็ดผักหวานป่า
   
               

         


 
ชื่อ      นางจำนวน ข่ายกระโทก
 ที่อยู่    6/1 หมู่ 7 บ้านเสาเดี่ยว ต.ท่าอ่าง อ.โชคชัย
                   จ.นครราชสีมา 30190
 โทรศัพท์     085-4153014
 

            "ป้านวน" (นางจำนวน ข่ายกระโทก) เข้ารับการฝึกอบรมหลักสูตร
การปลูกผักหวานป่าและผักหวานบ้าน วันที่ 20-21 มิถุนายน 2550
ตามโครงการฝึกอาชีพการเกษตรเฉพาะด้านของ  ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพ
การเกษตร จังหวัดนครราชสีมา (พืชสวน) เมื่อจบการฝึกอบรมได้ไปหาซื้อ
ต้นพันธุ์ผักหวานป่ามาปลูก บางต้นค้างปี และบางส่วนไปขุดเหง้าผักหวานป่าจาก
ป่าธรรมชาติมาปลูก ในสวนของป้านวนยังปลูก
พืชผักหลายชนิดซึ่งเป็นร่มเงาให้กับ ผักหวานป่าเป็นอย่างดี  
     

            ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการเกษตร จังหวัดนครราชสีมา (พืชสวน) โดยนางอภิญญา  พรหมมีชัย  นักวิชาการส่งเสริมการเกษตร ชำนาญการผู้เป็นวิทยากรฝึกอบรม ได้แนะนำให้นางจำนวนหาเมล็ดพันธุ์ผักหวานป่าจากธรรมชาติมาเพาะ เพื่อจำหน่ายให้กับสมาชิกที่ผ่านการฝึก อบรมที่ผ่านการฝึกอบรมและผู้สนใจทั่วไป  เนื่องจากจะมีผู้ติดต่อขอซื้อต้นพันธุ์หรือถามหาแหล่งต้นพันธุ์จากศูนย์เป็นจำนวนมาก
            ในปี 2551 ช่วงเดือน มีนาคม-เมษายน ป้านวนจึงหาเมล็ดพันธุ์ผักหวานป่ามาเพาะ โดยทางศูนย์เป็นพี่เลี้ยงให้คำแนะนำและจากการ สังเกตเรียนรู้ของป้านวนทำให้ต้นพันธุ์ผักหวานป่ามีเปอร์เซ็นต์งอกดีและต้นกล้าเจริญเติบโตดีในปี 2552 และ 2553 ก็ได้ทำการเพาะเมล้ดผัก หวานป่าจำหน่ายและปลุกในสวนของตนเอง โดยป้านวนได้บอกเทคนิคในการเพาะเมล็ดไว้ดังนี้


เทคนิคการเพาะเมล็ด

     1.เก็บเมล็ดผักหวานป่ามาบ่มให้เปลือกเปื่อยเน่าเพื่อให้ง่ายในการล้างเปลือก และเนื้อออกจากเมล็ด
     2.เมล็ดที่ล้างเปลือกแล้วผึ่งให้แห้ง และนำไปล้างน้ำปูนอีกครั้งเพื่อป้องกันเชื้อรา
     3.นำเมล็ดไปบ่มในแกลบดำประมาณ 20 วัน ให้รากงอกยาวประมาณ 3 นิ้ว
     4.จากนั้นนำเมล็ดที่งอกรากไปเพาะชำต่อในถุงอีกประมาณ 15 วัน เมล็ดจะร่วงแล้วแตกยอดเจริญเป็นต้นอ่อน เมื่อต้นกล้าอายุ 3 เดือน ฉีดปุ๋ยเกล็ดสูตร 25-5-5 อัตรา 3 ช้อน/น้ำ 20 ลิตร เพื่อเพิ่มความแข็งแรงให้กับต้นกล้า

     

สูตรดินผสมในถุงเพาะชำ
            ป้านวนเล่าว่าใช้ดินร่วน 3 ส่วน ปุ๋ยคอก 1 ส่วน ใบไ่ผ่้ 1 ส่วน แกลบดำผสมคลุกเคล้าหมักไว้ให้ใบไผ่เปื่อย จึงนำไปกรอกลงถุงเพาะ
ชำทำให้ต้นผักหวานป่าโตเร็วและต้นงาม ส่วนการดูแลก็รดน้ำและดูเรื่องแมลงศัตรูพืชนิดหน่อย

                      

เคล็ดลับของป้านวน

               นางสำนวนเล่าว่
า การเพาะผักหวานป่านั้น ในช่วงที่เมล็ดกำลังจะพัฒนาเป็นต้นกล้านั้น จะสังเกตเห็นรอยต่อระหว่างเมล็ดกับราก
เป็นสีเขียวและมีรอยปริแตกถ้าช่วยเด็ดเมล็ดออก จะทำให้พัฒนาเป็นต้นกล้าได้เร็วขึ้น

           


ความภาคภูมิใจของป้านวน
               ป้านวนบอกว่าดีใจและภูมิใจที่ได้รับการฝึกอบรมตามหลักสูตรของศูนย์พืชสวนนครราชสีมา ซึ่งทำให้มีสิ่งดีๆ เกิดขึ้นในชีวิต เช่น
                1. ป้านวนเป็นแหล่งศึกษาดูงานของคนในท้องถิ่น และจังหวัดอื่นๆ มากมาย
                2. ป้านวนเป็นแหล่งจำแหน่ายพันธู์ผักหวานป่าในนครราชสีมา ที่มีคนโทรศัพท์และเดินทางมาซื้อต้นพันธุ์จากหลากหลายจังหวัด
                3. ในช่วงปี 2551 และ 2552 ป้านวนมีรายได้จากการจำหน่ายต้นพันธุ์ผักหวานป่า ซึ่งเกิดจากเรียนรู้ ช่างสังเกต และความขยัน ของป้านวน จนทำให้หนังสือผักเศรษฐกิจเงินล้าน "ผักหวานป่า" เข้าสัมภาษณ์และทำข่าวป้านวนในช่วงปี 2551


        
     
          
แปลงเพาะเมล็ด    
แปลงต้นกล้า

    
             
                                     

                                   สภาพสวน                                                                      ต้นผักหวานป่าอายุ 2 ปี

    
                                 
                
             

                                                                      เกษตรกรเข้ามาศึกษาดูงาน                                                         
                                                                              

          
             

                     

               นักข่าวสัมภาษณ์ป้านวนเพื่อทำข่าวผักหวานป่า                                        อ.อภิญญา เข้าเยี่ยมและติดตามงาน

 
 
 
         เรียบเรียงโดย
                   นางอภิญญา พรหมมีชัย  นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรชำนาญการ
 



ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการเกษตร จังหวัดนครราชสีมา (พืชสวน)
111 หมู่ 10 ตำบลโคกกรวด อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา 30280
Tel. 0-4446-5115, 0-4446-5770 Fax. 0-4446-5115
Webmaster : นางสาวชื่นดวงใจ คงบาล  ที่ปรึกษา : นายอนุสร จันทร์แดง ผู้อำนวยการศูนย์ฯ
E-mail :
aopdh06@doae.go.th